Almanyada Ausbildung ile Çalışma ve Eğitim Fırsatları

Almanya’ya çalışmaya gitmenin en iyi yollarından birisi Ausbildung eğitimidir. Peki nedir bu Ausbildung biliyor musunuz? Türkçede mesleki eğitim, çıraklık anlamına gelen Ausbildung, birçok kişiye Almanya’nın kapılarını açarken, aynı zamanda hem bir mesleği ustasından öğrenmiş oluyorsunuz hem de eğitim alırken bir yandan da Almanya’da geçinecek gelir elde edebiliyorsunuz.

Ausbildung nedir?
Mesleki eğitim ya da çıraklık olarak dillendirebileceğimiz Ausbildung, Almanya’da meslek edinmenize yardımcı olan bir çalışma türü olarak açıklanabilir. Türlere göre uygulamalı ya da teorik olarak eğitim görerek, hem kazanç sağlayabileceğiniz hem de meslek öğreneceğiniz bir sistemdir.Ausbildung türleri nelerdir?
Almanya’da mesleki eğitim, Dual Ausbildung (çift sistem mesleki eğitim) ve Schulische Ausbildung (okul temelli mesleki eğitim) olmak üzere ikiye ayrılır.

Dual Ausbildung (İkili eğitim sistemi)
Haftanın bir kısmı meslek okullarında teorik eğitim alınırken, geri kalan kısmı ise bir işletmede (firma, atölye, mağaza vb.) pratik eğitim ile geçirilir. Genellikle 2 ila 3,5 yıl sürer. Öğrenci, bir işletme ile eğitim sözleşmesi imzalar. Eğitim süresince, işletme tarafından belirli bir maaş ödenir.

Schulische Ausbildung (Okul temelli sistem)
Okul temelli mesleki eğitim diyebileceğimiz bu sistem; daha çok sağlık, sosyal hizmetler ve bazı teknik mesleklerde yaygındır. Eğitim tamamen meslek okullarında veya teknik okullarda gerçekleşir. Programın bir parçası olarak belirli dönemlerde pratik eğitim (staj) yapılması gerekebilir. Genellikle 1-3 yıl arasında sürer. Bu tür eğitimler, okullara göre değişkenlik gösterebildiği için ücretli ya da ücretsiz olabilir. Eğitim sırasında da genellikle maaş ödenmez.

Dual Ausbildung ile Schulische Ausbildung farkları
İki sistem arasında belirgin farklılıklar bulunurken, tabii ki birbirine kıyasla avantaj ve dezavantajları bulunuyor. İşte farklar:

Eğitim Yeri:
Dual Ausbildung: Eğitim hem okulda hem de işletmede gerçekleşir.
Schulische Ausbildung: Eğitim, stajlar hariç tamamen okulda gerçekleşir.

Maaş:
Dual Ausbildung: Öğrenciler eğitim süresince işletmeden maaş alır.
Schulische Ausbildung: Öğrenciler genellikle maaş almazlar, ancak staj dönemlerinde küçük bir ücret alabilirler.

Süre:
Dual Ausbildung: Genellikle 2-3,5 yıl.
Schulische Ausbildung: Genellikle 1-3 yıl.

Meslek Türleri:
Dual Ausbildung: Mühendislik, sanayi, ticaret, hizmet sektörü gibi geniş bir yelpazede meslekler.
Schulische Ausbildung: Sağlık, sosyal hizmetler, ekonomi ve bazı teknik meslekler.

Eğitim Sözleşmesi:
Dual Ausbildung: Öğrenci ile işletme arasında bir sözleşme yapılır.
Schulische Ausbildung: Eğitim kurumuyla doğrudan kayıt işlemi yapılır, genellikle sözleşme yoktur.

Pratik Deneyim:
Dual Ausbildung: Öğrenciler işletmede çalışarak yoğun pratik deneyim kazanır.
Schulische Ausbildung: Pratik deneyim genellikle staj dönemleriyle sınırlıdır.

Ausbildung şartları nelerdir?
Dual Ausbildung şartları nelerdir sorusunun yanıtını gelin ayrıntılı şekilde paylaşalım. İkili mesleki eğitim almak isteyen kişinin; en az lise mezunu, en az B1 seviye Almanca bilgisi gerekir. Mesleğinize göre yaş şartı değişkenlik gösterebiliyor, bunu seçtiğiniz programdaki şartlardan görebilirsiniz.

Schulische Ausbildung şartları ise en az lise mezunu olmak, en az B1-B2 seviye Almanca bilgisine sahip olmak gereklidir ve yaş şartı seçtiğiniz programa göre değişkenlik gösterebilir.

Ausbildung verilen meslekler
Almanya’da mesleki eğitimler neredeyse her alanda veriliyor diyebiliriz. Sağlık, lojistik, gastronomi, satış pazarlama, marangozluk, finans, yazılım gibi birçok alanda ilgili ilanlara başvurarak çalışmaya başlayabilirsiniz.

Dikkat etmeniz gereken nokta iki türe göre verilen eğitimlerin mesleklere göre farklı olması. Örneğin Dual Ausbildung yapmak isterseniz bazı meslekleri yapamazsınız, aynı şey Schulishce Ausbildung için de geçerlidir. Bu konuda A’dan Z’ye tüm meslekleri bulabileceğiniz bir adresi de sizinle paylaşıyoruz.

Ausbildung başvuruları ne zaman?
Ausbildung için başvuru şartları değişiyor. İkili mesleki eğitim kursları için söyleyecek olursak Ağustos ve Eylül ayları, genellikle başvuru döneminin başladığı aylardır. Ancak kesin bir tarih belirtmek için bulunacağız şehir, eğitimin türü ve yeri gibi faktörlere bakmak gerekir. Mesela Berlin’de ikili eğitim kursları her sene Şubat ayında başlarken, başka bölgelerde bu tarih değişiklik gösterebilir.

Okul temelli eğitim modelinde ise başvuru tarihleri, başvuracağınız okullara göre değişir. Bulduğunuz okulun başvuru tarihine bakarak bilgi sahibi olmanız en sağlıklısı olacaktır.

Eğitim süresi
Almanya’da ausbildung için süre, eğitime göre farklılık gösterebilir. Örneğin Dual Ausbildung için eğitim süresi genel olarak 2-3,5 yıl arasında sürerken, Schulische Ausbildung için 1-3 yıl arasında değişiklik gösterir.

Ausbildung’da maaş veriliyor mu?
Eğer ikili eğitim veren bir programdaysanız eğitim sırasında, çalıştığınız süre boyunca maaş alırsınız. Aldığınız bu maaş da Almanya’da aylık olarak yaşam masraflarınızı karşılamanıza olanak tanır. Aldığınız maaş ise çalıştığınız şehir ve mesleğe göre değişiklik gösteriyor. Araştırmalarımıza göre 2024 yılı brüt aylık asgari ausbildung ücretleri şöyle:

Eğitim Yılı Asgari Maaş
Birinci yıl 649 Euro
İkinci yıl 766 Euro
Üçüncü yıl 876 Euro
Dördüncü yıl 909 Euro
Bu ücretler brüt ücret ancak herhangi bir vergi kesintisi yapılmaz. Yalnızca sosyal güvenlik katkı payları düşürülerek ödemesi gerçekleştirilir.
Ancak okul temelli bir eğitim alıyorsanız o zaman stajlar dışında maaş alamazsınız. Bu noktada tabii ki bir istisnadan bahsetmek mümkün.

Eğitimin başlangıcında 30 yaşının altındaysanız öğrencilere devlet destekli mali yardım sağlayan BAFög’e başvuruda bulunarak, size özel hesaplanan aylık bir destekten faydalanabilirsiniz. Bu destek için eğitimi en az 2 senede tamamlama şartını da yerine getirmeniz beklenir.